Dierenartsen spelen een sleutelrol in de bewaking en bestrijding van besmettelijke dierziekten. In opdracht van hun overheid voeren zij klinische onderzoeken uit, nemen stalen, monitoren en staan mee in voor de bescherming van de dier- én volksgezondheid. Dierenartsen binnen de EU voeren deze taken uit binnen de vandaag geldende Europese regels vervat in de Animal Health Law aangevuld met nationale wetgeving.

Voor dat officiële werk worden dierenartsen vergoed. Hoe die vergoeding wordt georganiseerd, verschilt tussen landen. Een vergelijking tussen Nederland en België is op dat vlak bijzonder leerrijk.

Nederland: vergoeding op basis van tijd

Begin januari publiceerde de KNMvD de tarieven voor het diergeneeskundige werk in het kader van de bewaking en bestrijding van aangifteplichtige dierziekten voor 2026. Nederlandse dierenartsen voeren deze taken uit in opdracht van de Royal GD of de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De vergoedingen worden betaald vanuit het “diergezondheidsfonds”, dat gespijsd wordt door de overheid (inclusief EU‑middelen) en de dierhouderijsector. Het wettelijk kader ligt vast in de Wet dieren (artikel 9.2- 9.4) die expliciet voorziet in dit fonds en in de financiering van dierziektebestrijding. De tarieven zelf worden bepaald door het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

Voor Nederlandse dierenartsen zijn er vergoedingen voor monitoring, voor staalnames bij verdenking en voor bestrijdingsmaatregelen (zoals vaccinatie). De tarieven worden verhoogd in het tweede deel van 2026.

Bron: KNMvD.nl

Daarnaast bestaan er toeslagen, onder meer voor werk buiten de kantooruren en zelfs een quarantainevergoeding wanneer een dierenarts tijdelijk niet mag werken om bioveiligheidsredenen.

Bron: KNMvD.nl

België: forfaitaire vergoeding via punten

Ook België beschikt over een “Sanitair Fonds” (het Begrotingsfonds voor de gezondheid en de kwaliteit van de dieren en de dierlijke producten). Belgische dierenartsen voeren officiële opdrachten uit voor het FAVV, moeten daarvoor erkend zijn door de Minister van Volksgezondheid, en worden operationeel aangestuurd door DGZ en ARSIA. De vergoeding van die opdrachten gebeurt vanuit het Fonds – de zogenaamde vacaties – en wordt geregeld via het Koninklijk Besluit van 28 januari 2024.

Dat KB werkt met een puntensysteem waarbij 1 punt €4,20 waard is (sinds publicatie niet aangepast) en een vooraf vastgelegd (half) aantal punten per handeling wordt toegekend. De vergoedingen dekken het bedrijfsbezoek, het klinisch onderzoek en de staalname.

Voorbeeld van de vergoeding van de Belgische dierenartsen voor mogelijke opdrachten in het kader van de bestrijding van Brucellose zoals bepaald bij KB van 24 januari 2024.

Wat opvalt is dat er geen aparte vergoedingen voorzien worden voor reistijd, kilometers, administratie of onregelmatigheid (avond-, weekend- of feestdagwerk). Het KB vermeldt wel expliciet dat kosten die het forfait overschrijden, ten laste zijn van de exploitant (de veehouder).

Bijlage bij het KB van 24 januari 2024 met oplijsting van het aantal punten per handeling.

Rekenvoorbeeld: Brucellose-verdenking op een rundveebedrijf

Laat ons, gebaseerd op de tarieven die in beide landen gelden, een fictief voorbeeld voorrekenen voor een Brucellose-verdenking op een rundveebedrijf. Een dierenarts wordt door de overheid gevraagd om 5 dieren, verdacht van Brucellose, te bemonsteren. Het bedrijf ligt op 10 km van de praktijk (enkele rit van 15 minuten) en de monsters worden op de praktijk opgehaald door DGZ of ARSIA in België dan wel door de Royal GD in Nederland voor analyse.

De totaal bestede tijd voor deze opdracht is in dit fictieve voorbeeld ± 1.5 uur en omvat 30 minuten verplaatsing (heen en terug), 30 minuten werk op het bedrijf en 30 minuten monsterverwerking en administratie.

De vergoeding in Nederland gebaseerd op de door de KNMvD‑gepubliceerde tarieven (excl. btw):

• Reistijd (30 min) + voorrijkosten (20 km): €105,09 (½ uurtarief €157,64 = €78,82 + €26,27 voorrijkosten)
• Bloedname (30 min): €78,82
• Administratie en monsterverwerking (30 min): €78,82

Totaal: €262,73 of bruto per uur: €175,10. Dit bedrag loopt verder op wanneer het werk buiten de kantooruren, ’s nachts of op zon- en feestdagen gebeurt.

De vergoeding in België gebaseerd op het KB van 28 januari 2024 (excl. btw):

• Bedrijfsbezoek inclusief reistijd, administratie en monsterverwerking: 9 punten × €4,20 = €37,80
• Bloedname bij 5 dieren: 5 punten × €4,20 = €21,00;

Totaal: €58,80 – Bruto per uur: €39,20. Dit bedrag blijft identiek, ongeacht het tijdstip van uitvoering.

Vaststelling

De kostenstructuur voor het uitvoeren van de opdracht uit het voorbeeld verschilt in essentie niet tussen Nederland en België. Het gaat om dezelfde ziekte met dezelfde volksgezondheidsimpact (een zoönose) en dezelfde verantwoordelijkheden voor veehouder én dierenarts.

Wat wél fundamenteel verschilt, is de waardering van het diergeneeskundig werk. Belgische dierenartsen ontvangen in dit voorbeeld ongeveer één vijfde van de vergoeding van hun Nederlandse collega’s. Het Belgische systeem rekent daarbij structureel op professionele goodwill en onbetaalde arbeid.

Een bruto‑uurtarief van minder dan €40 voor officieel werk uitgevoerd door academisch opgeleide professionals is moeilijk te verdedigen. Geen enkele niet-academische geschoolde zelfstandige werkt vandaag aan zulke tarieven. Uiteraard staat het de Belgische dierenartsen vrij om een aanvullend honorarium te rekenen voor hun werk maar zij die de Belgische landbouwsector kennen, zullen de bepaling daarover in het KB eerder als een cynische dan als een nuttige toevoeging zien.

Dat heel wat dierenartsen actief in Nederland afgestudeerd zijn in België suggereert alvast sterk dat het verschil in waardering niet aan de opleiding ligt… Waaraan dan wel?

PS: Maakte ik een reken-of een redeneerfout? Zie ik iets over het hoofd? Sla ik de bal volledig mis? Laat het mij weten!

#dierenartszoektrespect