Recent beschreef UGent-collega Wouter Duyck hoe we onze kinderen als frêle sneeuwklokjes opvoeden onder een glazen stolp. Die virtuele stolp lijkt ondertussen zo groot geworden dat ook onze Universiteitsstudenten er onder passen. Dat zoveel jonge dierenartsen snel de praktijk verlaten, suggereert dat we ze misschien teveel opleiden wars van een realiteit met dag-, nacht- en weekendwerk én heel veel uitdagingen. Dat buitenlandse dierenartsen blijkbaar steeds vaker de neus ophalen voor jonge UGent-dierenartsen daar waar die vroeger zeer gegeerd waren, moet toch een belletje doen rinkelen?

Twee academiejaren terug werd ik gevraagd om op vrijdagnamiddag enkel nog online les te geven. De vele dierenartsenpraktijken die kampen met uitval van jonge collega’s en de vele vacatures indachtig, stelde ik de vraag of we jongeren willen aanleren dat op vrijdagnamiddag niet gewerkt moet worden. Ze werd beantwoord met de gevleugelde woorden “dat we ons moeten aanpassen aan een veranderende maatschappij”. Het leek bijna geïnspireerd door de degrowth-gedachte. Waar de emails over examens van decanaat vroeger beperkt bleven tot berichten over lokalen, gaat het nu ook over “studenten die wensen af te studeren”. Ik dacht dat studenten dat vooral moesten proberen. Silly me! Waarom is de mindset zo veranderd?

Pre-examen mails kondigen steeds meer examenfaciliteiten aan. Dat gaat van meer tijd, over een vrij te kiezen plaats in het examenlokaal, gebruik van een geluiddempende koptelefoon of een laptop met voorleessoftware en afleggen van het examen in een stille ruimte tot de ingrijpende mogelijkheid om het examen op een zelf te bepalen ander moment in te plannen (wetende dat elke zittijd vandaag al een inhaaldag voorziet). Voor het vak dat ik in het eerste semester in het vijfde jaar doceerde, hadden 35 studenten op 280 (12,5%) dergelijke faciliteiten, meestal centraal goedgekeurd. Soms mogen professoren ze goed- of (gemotiveerd) afkeuren, evenwel zonder zicht te hebben op een (medische) noodzaak. Ja klikken en zwijgen. Uiteraard is het perfect verdedigbaar dat studenten met ernstige gezondheidsproblemen of uitzonderlijke familiale omstandigheden worden opgevangen en geholpen. De aantallen – mogelijks aangedreven door allerlei nieuwe medische labels en aandoeningen – suggereren dat de slinger doorslaat. Ze vergroten ook de kans dat studenten met reëlere noden te weinig ondersteuning krijgen en dat wil niemand.

Moet de universiteit niet altijd de plek zijn waar studenten worden uitgedaagd? Waar ze zelfredzaam worden, veerkracht ontwikkelen én voluit engagement tonen, met een diploma als ultieme bewijs dat dat lukte? Studenten steeds meer aan de hand houden, wetend dat dat veel tijd en middelen kost, of tevreden zijn met een beperkter studentenengagement, doet net het omgekeerde, toch? Het gevaar bestaat dat we zo steeds meer jonge mensen afleveren die een universitair diploma hebben behaald waarmee ze, noch voor zichzelf noch voor de maatschappij (die al een deel van de meerkost droeg), voldoende rendement behalen? Leidt dat niet tot welvaartvernietiging maar – oh paradox! – niet steeds tot een beter welzijn van studenten noch van jongafgestudeerden? Durven we daarover nadenken?

Vergis u niet: ik ben zeer grote fan van actieve en ondernemende (diergeneeskunde) studenten (en dat zijn er nog steeds veel) en doe mijn uiterste best om ze als assertieve wereldburgers de toekomst tegemoet te laten stappen. Het is nu echter – lead by example én in hun belang – tijd om de kat de bel aan te binden.

Of is de student die me mailde dat hij via Google-maps mijn bureau niet vond op onze campus voor een afspraak, dan niet een beetje een kanarie in de koolmijn?

Voer voor de rectorverkiezingen, me dunkt.